बिर्तामोड, २९ कार्तिक (पूर्व खबर)
पूर्वी नेपालमा मात्र होइन, समग्र देशकै उत्कृष्ट आँखा उपचार केन्द्रका रूपमा स्थापित मेची आँखा अस्पताल आज २९ औँ वार्षिकोत्सव मनाउँदैछ। सन् १९९६ (वि.सं. २०५३) मा सीमित पूर्वाधार, थोरै जनशक्ति र आधारभूत सेवा सुरु गरेर थालिएको यो संस्थाको यात्रा अहिले अत्याधुनिक प्रविधि, विशेषज्ञ सेवाहरू र वार्षिक लाखौँ बिरामीको भरोसामय गन्तव्य बनेर अगाडि बढिरहेको छ।
स्थापना : सेवाभावबाट सुरु भएको अभियान
स्थानीय समुदाय, सामाजिक अभियन्ता र आँखा स्वास्थ्यमा काम गर्ने विज्ञहरूको पहलमा स्थापना भएको मेची आँखा अस्पतालले सुरुवाती दिनमा आधारभूत नेत्र परीक्षण, सामान्य अपरेशन र मोतियाबिन्दुको सेवा मात्र प्रदान गर्थ्यो। सुरुमा केही डाक्टर, नर्स र प्राविधिकको सानो टोलीले पूर्वी नेपालका बासिन्दालाई नजिकै गुणस्तरीय आँखा उपचार उपलब्ध गराउने उद्देश्य बोकेको थियो। ग्रामीण भेगमा आँखा रोगको समस्या धेरै भए पनि पहुँच नहुँदा मानिसहरू उपचारबाट बञ्चित भइरहेका थिए। यसै समस्यालाई ध्यानमा राख्दै संस्थाले मोबाइल क्याम्प र समुदायमै पुग्ने सेवा सुरु गर्यो, जसले यस अस्पताललाई ग्रामीणस्तरमै परिचित बनायो।
विस्तार र विकास : आधुनिक उपकरणदेखि विशेषज्ञ सेवासम्म
समयक्रमसँगै अस्पतालले पूर्वाधार विस्तार गर्दै आधुनिक नेत्र उपचार सेवामा आफूलाई अग्रणी बनायो। हाल अस्पतालमा–
क्याटार्याक्ट (मोतियाबिन्दु) सर्जरी,
रेटनासम्बन्धी उपचार,
ग्लुकोमा सेवा,
चिल्ड्रेन आँखा सेवा,
कर्निया प्रत्यारोपण,
लेजर सेवा,
अपवादात्मक नेत्र रोग उपचार,
अप्टोमेट्री र भिजन थेरेपी सेवा
लगायत अत्याधुनिक शाखा सञ्चालनमा छन्। आधुनिक उपकरण, प्रशिक्षित नेत्र विशेषज्ञ र अनुभवी प्राविधिकको संयोजनले मेची आँखा अस्पताललाई नेपालकै उत्कृष्ट आँखा अस्पतालमध्ये एक बनाएको छ।
वार्षिक सेवा : उत्तर पूर्व भारत र पूर्वी नेपालभरिका बिरामीको भरोसा
आजको अवस्थासम्म आइपुग्दा अस्पतालमा वार्षिक सयौँ स्वास्थ्य शिविर, दसौँ हजार नेत्र परीक्षण र हजारौँ शल्यक्रिया नियमित रूपमा भइरहेका छन्। सिक्किम मणिपुर आसाम मेघालयदेखि झापा, मोरङ, इलाम, सुनसरी, पाँचथर, धनकुटा, उदयपुरदेखि भारतको सीमावर्ती क्षेत्रसम्मका बिरामीलाई अस्पतालले उपचार प्रदान गर्दै आएको छ। आर्थिक रूपमा कमजोर बिरामीलाई अनुदान र लागतअनुसार उपचार उपलब्ध गराउनु पनि यस संस्थाको विशेषता हो।
अन्तर्राष्ट्रिय सहकार्य र प्रविधिको प्रयोग
नेत्र उपचारलाई थप उन्नत बनाउन अस्पतालले विभिन्न अन्तर्राष्ट्रिय संस्थासँग सहकार्य गर्दै आएको छ। चिकित्सक तथा प्राविधिकको क्षमता अभिवृद्धि, अन्तर्राष्ट्रिय तालिम, उपकरण अद्यावधिक र अनुसन्धानका क्षेत्रमा निरन्तर काम हुँदै आएको छ। हाल प्रयोगमा ल्याइएका फाको मशीन, लेजर प्रणाली, डिजिटल डायग्नोस्टिक सिस्टम जस्ता प्रविधिले जटिल उपचार सहज बनेको छ।
समुदायमै गएर सेवा : मेची आँखा अस्पतालको विशेष पहल
स्थापना दिवसदेखि नै समुदायमै पुगेर सेवा दिने परम्परा मेची आँखा अस्पतालको पहिचान बनेको छ। दुरदराजका गाउँमा मोफसल शिविर, विद्यालयमै आँखा परीक्षण, दृष्टि नापजाँच, आकस्मिक परामर्श र जनचेतनामूलक कार्यक्रमहरूले आँखा स्वास्थ्यका समस्या समयमै पहिचान गर्न मद्दत गरेको छ। यस अभियानले हजारौँ मानिसको दृष्टि जोगाउन सफल भएको अस्पतालको तथ्याङ्कले देखाउँछ।
२९ वर्षपछि : उत्कृष्टता, विश्वास र विस्तारको नयाँ दिशामा
२९ वर्षको यात्रा पूरा गर्दै मेची आँखा अस्पतालले आफ्नो सेवा, क्षमता र दायरा थप विस्तार गर्ने लक्ष्य प्रस्तुत गरेको छ। नयाँ भवन विस्तार, अपग्रेडेड ओटी, स्मार्ट अप्टिकल सेवाहरू, आधुनिक इनडोर वार्ड तथा अन्तर्राष्ट्रिय मापनअनुसारका उपचार सुविधालाई अझ सुदृढ बनाउने तयारी अस्पतालले अगाडि सारेको छ।
कहिल्यै माग नघरी सेवा गर्ने मन, आधुनिक उपचारमा अविचल प्रतिबद्धता र बिरामीप्रति उत्तरदायित्वका कारण मेची आँखा अस्पताल आज पूर्वाञ्चलमा मात्र होइन, नेपालकै उच्चतम विश्वासको प्रतीक बनेको छ। २९ वर्षको दीर्घ यात्रापछि पनि अस्पतालको लक्ष्य अझै स्पष्ट छ— “सबैका लागि गुणस्तरीय आँखा स्वास्थ्य, कुनै पनि बिरामी दृष्टिविहीन नहोस्।”





