राजकुमार ओली,बिर्तामोड, भदौ ३ (पूर्व खबर)
सफल उद्योगी भगवान बस्नेत नेपाल ईटा उद्योग महासंघ, कोशी प्रदेशको अध्यक्षमा निर्विरोध निर्वाचित हुनुभएको छ।
उहाँको निर्विरोध निर्वाचित भएपछि प्रदेशभरका उद्योगी, व्यवसायी र सामाजिक क्षेत्रमा उहाँलाई बधाई तथा सफल कार्यकालको शुभकामना व्यक्त गरिएको छ।
बस्नेत लामो समयदेखि उद्योग व्यवसाय क्षेत्रमा संलग्न रहँदै आएका छन्। उहाँ सामाजिक र धार्मिक क्षेत्रमा समेत सक्रिय व्यक्तित्वका रूपमा परिचित हुनुहुन्छ। इमान्दार, सरल र व्यवहारिक स्वभावका कारण बस्नेतले उद्योग क्षेत्रका विभिन्न चुनौतीका बाबजुद पनि उद्योगीहरूलाई एउटै मञ्चमा ल्याउने अभियानमा योगदान गर्दै आउनुभएको छ।
ईटा उद्योग : सम्भावना र आवश्यकता
नेपालमा निर्माण सामग्रीको बढ्दो मागसँगै ईटा उद्योगको महत्व दिनप्रतिदिन बढ्दै गएको छ। कोशी प्रदेशमा मात्र वार्षिक हजारौं कोटीको निर्माण कारोबार हुने गरेको तथ्यांकले देखाउँछ। शहरीकरणको तीव्र गति, सडक, पुल, भवन, विद्यालय, अस्पताललगायतका पूर्वाधार निर्माणले ईटा उद्योगलाई अझै महत्वका साथ अगाडि बढाएको छ।
विशेषज्ञहरूको भनाइअनुसार, कोशी प्रदेश भौगोलिक हिसाबले उपयुक्त स्थान हो। यस क्षेत्रमा माटोको उपलब्धता, जलस्रोत नजिकै हुनु, यातायात सुविधा र श्रमशक्ति सजिलै पाइनु ईटा उद्योगका लागि अनुकूल वातावरण मानिन्छ। “प्रदेश–१ अर्थात् हालको कोशी प्रदेशमा ईटा उत्पादनले आन्तरिक माग मात्र पूरा गर्दैन, तर भविष्यमा निकासीको सम्भावना समेत देखिन्छ,” उद्योगीहरू बताउँछन्।
चुनौतीहरू पनि कम छैनन्
तर सम्भावनासँगै ईटा उद्योगका चुनौतीहरू पनि थुप्रै छन्। वातावरण प्रदूषण प्रमुख चुनौतीको रूपमा देखिएको छ। परम्परागत प्रविधिबाट उत्पादन हुने ईटाले वातावरणमा असर पार्ने गरेको र स्वास्थ्यमा समेत जोखिम बढाउने तथ्य विज्ञहरूले बताएका छन्।
ईटा उद्योगमा कार्यरत श्रमिकको अवस्था पनि चिन्ताजनक रहेको छ। श्रमिकको पारिश्रमिक, स्वास्थ्य सुरक्षा, शिक्षा र आवास सुविधा अझै पनि न्यून रहेको अवस्था छ। बालश्रमको समस्या, मजदुरको दीर्घकालीन सुरक्षाको अभाव र प्रविधि आधुनिकीकरणमा ढिलाइले उद्योगलाई टिकाउ बनाउन कठिनाइ भइरहेको उद्योगीहरूको भनाइ छ।
त्यस्तै, बढ्दो कर, ठेक्का प्रक्रिया र सरकारी नीतिगत अस्पष्टताले पनि ईटा उद्योगलाई बाधा पुर्याइरहेको छ। इन्धनको मूल्यवृद्धि, गुणस्तरीय माटोको अभाव र अनियमित बजारले उद्योगीलाई थप दबाबमा पारेको छ।
बस्नेतको लक्ष्य : आधुनिकीकरण र श्रमिकको हित
नव–निर्वाचित अध्यक्ष भगवान बस्नेतले आफ्नो कार्यकालमा उद्योगलाई व्यवस्थित र आधुनिकीकरण गर्ने लक्ष्य राख्नुभएको छ। “ईटा उद्योगलाई वातावरणमैत्री प्रविधिमा रूपान्तरण गर्दै श्रमिकको हित र अधिकार सुनिश्चित गर्नु मेरो प्रमुख प्राथमिकता हुनेछ,” बस्नेतले निर्वाचित भएपछि भन्नुभयो।
उहाँका अनुसार अब कोशी प्रदेशमा आधुनिक प्रविधिको प्रयोग गरी धुवाँ र धुलो कम गर्ने प्रविधिलाई प्राथमिकता दिइनेछ। यसका साथै श्रमिकलाई बीमा सुविधा, स्वास्थ्य उपचार, बालबालिकाको शिक्षा र सुरक्षित कार्य वातावरणको व्यवस्था गर्ने योजना रहेको उहाँले जानकारी दिनुभयो।
“उद्योगी मात्र नभई श्रमिक पनि सन्तुष्ट भए मात्र यो क्षेत्र दीर्घकालीन रूपमा टिकाउ हुन्छ,” बस्नेतले भन्नुभयो, “त्यसैले, अब श्रमिकमैत्री कार्यक्रम, सामाजिक उत्तरदायित्व र प्रविधि आधुनिकीकरण मेरो कार्यकालको अभिन्न हिस्सा हुनेछ।”
प्रदेश सरकारसँग सहकार्य
बस्नेतले ईटा उद्योगलाई प्रदेश सरकारको विकास योजनासँग जोडेर अघि बढाउने लक्ष्यसमेत राख्नुभएको छ। प्रदेशमा भइरहेको सडक, भवन, खानेपानी तथा विद्यालय निर्माणमा गुणस्तरीय ईटा आपूर्ति गर्ने प्रतिबद्धता उहाँले व्यक्त गर्नुभएको छ।
प्रदेश सरकारका प्रतिनिधिहरूले पनि उद्योगीहरूलाई सहकार्य गर्न तयार रहेको बताएका छन्। “हामी नीतिगत अस्पष्टता हटाएर उद्योगलाई सहज बनाउन तयार छौँ,” कोशी प्रदेशका उद्योग, पर्यटन तथा वन मन्त्रालयका एक अधिकारीले भने।
निष्कर्ष
ईटा उद्योग कोशी प्रदेशको आन्तरिक अर्थतन्त्रलाई सबल बनाउने प्रमुख क्षेत्रमध्ये एक हो। यसमा रोजगारी, लगानी र कर राजस्वको ठूलो सम्भावना छ। तर यसलाई टिकाउ र वातावरणमैत्री बनाउन नीति, प्रविधि र श्रमिक–उद्योगीको सहकार्य अपरिहार्य छ।
नयाँ निर्वाचित अध्यक्ष भगवान बस्नेतको नेतृत्वमा कोशी प्रदेशको ईटा उद्योगले नयाँ दिशा पाउने अपेक्षा गरिएको छ। उद्योगीहरूले उहाँको नेतृत्वमा एकीकृत आवाज प्रस्तुत गर्न सक्ने र सरकारसँग सहकार्य गर्दै उद्योगलाई व्यवस्थित बनाउन सक्ने विश्वास व्यक्त गरेका छन्।
