काठमाडौं । पत्रकार दिनेश सिटौलाको उपचारका क्रममा निधन भएपछि उनको मृत्युको कारण, घटनाक्रम र प्रहरीको भूमिकालाई लिएर विभिन्न प्रश्नहरू उठेका छन्। अस्पतालले ब्रेन ह्यामरेज (एन्यूरिज्म रप्चर) का कारण मृत्यु भएको जनाएको भए पनि प्रहरीले अन्त्येष्टिपूर्व पोस्टमार्टम गर्न सुझाव दिएपछि घटनाले खोजमूलक चासो पाएको हो।
अछाममा के भयो?
दिनेश सिटौला राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) का वरिष्ठ नेता बालेन्द्र साहको चुनावी अभियानसँग सम्बन्धित कामका लागि टोलीसँगै अछाम पुगेका थिए। स्रोतका अनुसार अछाममै रहेका बेला उनी अचानक बेहोस भएर ढलेका थिए। प्रारम्भिक रूपमा सामान्य स्वास्थ्य समस्या जस्तो देखिए पनि अवस्था गम्भीर बनेपछि उनलाई तत्काल काठमाडौं ल्याइयो।
चिकित्सकका अनुसार सिटौलालाई ब्रेन ह्यामरेज भएको थियो। एन्यूरिज्म रप्चर हुँदा मस्तिष्कभित्र रक्तस्राव हुने र अचानक बेहोस हुने अवस्था देखिन सक्छ। यही कारणले उनी अछाममै ढलेको हुन सक्ने चिकित्सकीय अनुमान छ।
काठमाडौं ल्याएपछि के भयो?
काठमाडौं ल्याइएपछि सिटौलालाई ग्राण्डी अस्पतालको भेन्टिलेटरमा राखेर उपचार गरिएको थियो। तर, चेतनामा नआएका सिटौलालाई आइतबार दिउँसो चिकित्सकले मृत घोषणा गरे। अस्पतालले मृत्युको कारण स्पष्ट रूपमा ‘ब्रेन ह्यामरेज’ उल्लेख गरेको छ।
यही आधिकारिक चिकित्सकीय विवरणका आधारमा परिवारले पोस्टमार्टम नगराउने प्रारम्भिक निर्णय लिएका थिए। परिवारका सदस्यहरूका अनुसार अस्पतालको रिपोर्ट स्पष्ट भइसकेकाले थप प्रक्रिया आवश्यक नदेखिएको उनीहरूको भनाइ थियो।
प्रहरीले किन पोस्टमार्टमको सुझाव दियो?
सिटौलाको मृत्यु भएपछि ग्राण्डी अस्पतालमै पुगेका प्रहरी अधिकारीहरूले परिवारलाई पोस्टमार्टम गराउन सुझाव दिएका छन्। डीएसपी नवराज पोखरेलले भविष्यमा कुनै कानूनी वा अनुसन्धानसम्बन्धी प्रक्रिया आवश्यक परेमा पोस्टमार्टम रिपोर्ट अनिवार्य हुने तर्क गरेका छन्।
प्रहरी स्रोतका अनुसार, मृत्यु घर वा अस्पताल बाहिर भएको अवस्थामा, विशेषगरी सार्वजनिक व्यक्तित्व, पत्रकार वा राजनीतिक गतिविधिसँग जोडिएका व्यक्तिको हकमा, कानूनी सावधानी अपनाउनु सामान्य प्रक्रिया हो। अछाममा ढलेको, काठमाडौं ल्याइएको र उपचारकै क्रममा मृत्यु भएको अवस्थाले घटनालाई ‘सामान्य स्वाभाविक मृत्यु’ भनेर तुरुन्तै निष्कर्षमा पुग्न नहुने प्रहरीको बुझाइ छ।
मृत्युमा किन शंका जन्मियो?
सिटौलाको मृत्युमा शंका जन्मिनुका केही कारणहरू देखिन्छन्।
पहिलो, उनी राजनीतिक अभियानसँग सम्बन्धित कामका क्रममा अछाम पुगेका थिए। यस्तो पृष्ठभूमिले स्वाभाविक रूपमा घटनालाई राजनीतिक कोणबाट पनि हेर्न थालिएको छ।
दोस्रो, उनी अछाममै अचानक बेहोस भएर ढलेका थिए। त्यतिबेला तत्काल अस्पताल पुर्याइएको वा प्रारम्भिक उपचार कस्तो भयो भन्ने विषयमा स्पष्ट सार्वजनिक विवरण आएको छैन।
तेस्रो, अस्पतालले ब्रेन ह्यामरेज भने पनि एन्यूरिज्म रप्चर आफैंमा जटिल अवस्था हो, जसको कारण, समय र घटनाक्रम बारेमा पोस्टमार्टमबाट थप प्राविधिक पुष्टि हुन सक्छ।
यी सबै कारणले प्रहरीको सुझावलाई कतिपयले ‘सावधानी’ का रूपमा हेरेका छन् भने कतिपयले यसलाई ‘शंकाको संकेत’ मानेका छन्।
परिवारको अवस्था र छलफल
प्रहरीको सुझावपछि सिटौलाका परिवारजनहरू अहिले छलफलमा छन्। परिवार भावनात्मक पीडामा रहेकाले निर्णय लिन समय लागिरहेको बताइएको छ। उनीहरू एकातिर अन्तिम संस्कार ढिला नहोस् भन्ने चाहना राखिरहेका छन् भने अर्कोतर्फ भविष्यमा कुनै प्रश्न उठेमा प्रमाण नहुन नदिने दबाब पनि महसुस गरिरहेका छन्।
निष्कर्ष
हालसम्म उपलब्ध तथ्यका आधारमा पत्रकार दिनेश सिटौलाको मृत्यु ब्रेन ह्यामरेजकै कारण भएको चिकित्सकीय निष्कर्ष छ। तर, घटनाको स्थान (अछाम), पृष्ठभूमि (राजनीतिक अभियान), र प्रक्रियागत सावधानीका कारण प्रहरीले पोस्टमार्टमको सुझाव दिएको देखिन्छ।
पोस्टमार्टम गरिए वा नगरिए पनि, यो घटना केवल एक व्यक्तिको मृत्युमा सीमित छैन; यसले सार्वजनिक व्यक्तित्वको मृत्यु हुँदा अपनाउनुपर्ने कानूनी, चिकित्सकीय र संस्थागत प्रक्रियामाथि पनि प्रश्न उठाएको छ।
