राजकुमार ओली।,मेचीनगर, ८ चैत । झापाको बुद्धशान्ति गाउँपालिकामा चितुवामाथि भएको सामूहिक आक्रमणले वन्यजन्तु संरक्षण र पशु अधिकारका विषयमा गम्भीर प्रश्न उठाएको छ।
स्थानीयमाथि आक्रमण गरी चार जनालाई घाइते बनाएको चितुवालाई नियन्त्रणमा लिन प्रयास भइरहेका बेला आक्रोशित भीडले कुटपिट गर्दा चितुवाको मृत्यु भएको थियो। उक्त घटनापछि सामाजिक सञ्जालमा चितुवामाथि भएको व्यवहारको व्यापक आलोचना भइरहेको छ।
पछिल्लो समय झापाका विभिन्न क्षेत्रमा चितुवा, हात्ती लगायतका वन्यजन्तु मानव बस्ती नजिक देखिन थालेका छन्। वन क्षेत्र घट्दै जानु, खाद्य अभाव तथा मानव गतिविधिको विस्तारका कारण वन्यजन्तु बस्तीमा प्रवेश गर्ने क्रम बढेको विज्ञहरू बताउँछन्।
वन्यजन्तु विज्ञहरूका अनुसार यस्ता घटनाले मानव–वन्यजन्तु द्वन्द्व चर्किँदै गएको संकेत गर्छ। उनीहरूका अनुसार वन्यजन्तुलाई आक्रामक रूपमा मार्नुको सट्टा सुरक्षित नियन्त्रण, उद्धार र स्थानान्तरणतर्फ ध्यान दिनुपर्ने आवश्यकता छ।
पशु अधिकारकर्मीहरूले पनि घटनाप्रति चिन्ता व्यक्त गर्दै जनचेतना अभाव, भीड मानसिकता र तत्कालिक आक्रोशका कारण यस्ता घटना दोहोरिने गरेको बताएका छन्। उनीहरूका अनुसार वन्यजन्तु पनि पारिस्थितिक प्रणालीको महत्वपूर्ण अंग भएकाले संरक्षण र सहअस्तित्व अपरिहार्य छ।
सरकारले वन्यजन्तु संरक्षणका लागि कानुनी व्यवस्था गरे पनि कार्यान्वयन कमजोर हुँदा यस्ता घटना भइरहेका छन्। वन कार्यालय तथा सुरक्षा निकायसँग समन्वय गरी जोखिमयुक्त अवस्थामा जनतालाई सुरक्षित राख्दै वन्यजन्तुको पनि संरक्षण गर्नुपर्नेमा सरोकारवालाले जोड दिएका छन्।
विशेषज्ञहरूका अनुसार मानव जीवनको सुरक्षासँगै वन्यजन्तुको अधिकारको सम्मान गर्दै दीर्घकालीन समाधान खोज्न आवश्यक छ। अन्यथा, यस्ता घटनाले जैविक विविधतामा गम्भीर असर पार्ने चेतावनी दिइएको छ।
