राजकुमार ओली बिर्तामोड, ८असार (पुर्व खबर)– मेचीनगर–९ मागुरमाडी क्षेत्रमा एक कृषकले वन्यजन्तुको क्षतिबाट जोगिने ‘मेकाडामिया नट्स’को व्यावसायिक खेती गरेर उदाहरणीय सफलता हासिल गरेका छन्।
पेसाले इन्जिनियर रहेका भूपेन्द्र तामाङले छ वर्षअघि दुई बिघा क्षेत्रफलमा ३०० वटा मेकाडामिया नट्सका बिरुवा रोपेर सुरु गरेको खेती अहिले आम्दानीको आकर्षक स्रोत बन्दै गएको छ। जङ्गल नजिकै रहेको खेतबारीमा हात्ती र बाँदरले अन्य बालीमा क्षति पुर्याउने समस्या बढेपछि उनले वैकल्पिक खेतीका रूपमा मेकाडामिया नट्स रोजेका थिए।
तामाङका अनुसार मेकाडामिया नट्सको पात काँडायुक्त हुने र फल अत्यन्त कडा हुने भएकाले बाँदर, हात्ती तथा अन्य वन्यजन्तुले यसमा क्षति पुर्याउन सक्दैनन्। यही विशेषताले जङ्गल आसपासका किसानका लागि यो खेती उपयुक्त विकल्प बनेको उनको भनाइ छ।
ओमेगा–१, ओमेगा–२ र ओमेगा–३ लगायतका पोषक तत्व प्रशस्त पाइने मेकाडामिया नट्स अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा महँगो फलका रूपमा परिचित छ। नेपाली बजारमै प्रतिकिलो दुई हजार रुपैयाँसम्म बिक्री हुने भएकाले यसको व्यावसायिक सम्भावना उच्च रहेको तामाङले बताए।
गत वर्षदेखि उत्पादन दिन थालेको बगानबाट यस वर्ष करिब दुई हजार किलो फल उत्पादन हुने अनुमान गरिएको छ। यसबाट करिब ४० लाख रुपैयाँ आम्दानी हुने र खर्च कटाएर २५ लाख रुपैयाँभन्दा बढी नाफा हुने अपेक्षा गरिएको उनले जानकारी दिए।
उनको फार्ममा सुपारी, एभोकाडो, आल्मन्ड, सावर सप, नासपाती, अमेरिकन आरु, सीताफल, ल्वाङलगायत विभिन्न प्रजातिका फलफूल पनि लगाइएको छ। तर उनले मेकाडामिया नट्सलाई मुख्य बालीका रूपमा विस्तार गरिरहेका छन्।
कृषि ज्ञान केन्द्र भद्रपुरका प्रमुख सागर विष्टले झापामा यति ठूलो परिमाणमा मेकाडामिया नट्सको व्यावसायिक खेती भएको जानकारी हालसम्म नआएको बताए। उनका अनुसार केही किसानले परीक्षणका रूपमा सीमित संख्यामा बिरुवा रोपे पनि तामाङको फार्म अध्ययनयोग्य नमुना बनेको छ।
पूर्ण रूपमा प्राङ्गारिक विधिबाट खेती गरिरहेको दाबी गर्दै तामाङले भविष्यमा नेपाली ब्रान्डको अर्ग्यानिक मेकाडामिया नट्स बजारमा ल्याउने तयारी भइरहेको बताए। वन्यजन्तुबाट बालीनाली जोगाउन संघर्षरत झापाका किसानका लागि यो खेती दीर्घकालीन र लाभदायक विकल्प बन्न सक्ने अपेक्षा गरिएको छ।
यो संस्करण स्थानीय समाचार वेबसाइट वा पत्रिकामा प्रकाशित गर्न मिल्ने गरी पुनर्लेखन गरिएको हो।
